Beschouwing 1

Spirituele Pasen 1: De doortocht
Beschouwing voor zondagochtend voor Pasen

 

1 de doortocht

Heel hartelijk welkom bij het online-programma ‘Spirituele Pasen’ van Pentagram Boekwinkel in Haarlem. Vanaf vandaag, Palmpasen of palmzondag, tot en met eerste paasdag of paaszondag ontvang je dagelijks een e-mail met links naar een verhaal en een beschouwing, die je kunt lezen en beluisteren.

De komende acht dagen vormen een verkenningstocht langs innerlijke processen die verband houden met de esoterische betekenis van Pasen. De verhalen waarop we ons baseren komen uit Het evangelie van de heilige twaalven van Gideon Jasper Ouseley.

Tijdens de slaap kan het ‘nachtbewustzijn’ van de mens zich opheffen tot het domein van de ziel. Dat is het onzichtbare gebied van de oer-ideeën waar de heilige geschriften van de mensheid hun oorsprong vinden.

Daarom raden we aan om ‘s avonds voor het slapen de aangegeven tekst uit Het evangelie van de heilige twaalven te lezen en het bewustzijn open te stellen voor de innerlijke waarde ervan. De uren van de slaap worden zo een goede voorbereiding voor de beschouwing die je de volgende ochtend kunt lezen en/of beluisteren. De beschouwingen belichten aan de hand van de verhalen de essentie van de gnostieke weg waar de mensheid nu rijp voor is.

Het innerlijke christendom van het ‘koninkrijk van de ziel’ is  aangekondigd en omschreven door onder anderen Rudolf Steiner, Max Heindel, Jan van Rijckenborgh en Catharose de Petri. Zij legden die innerlijke weg af en droegen de hoge realiteit daarvan uit in hun werken. De beschouwingen van deze online-module zijn vooral geïnspireerd op hun geschriften.

Het mysterie van Pasen duidt op een spirituele gebeurtenis die in de mens zelf kan plaatsvinden: de opstanding van de innerlijke mens. De weg naar de opstanding, ook wel genoemd ‘het Pad’, is een weg van transformatie. De verhalen en beschouwingen van deze online-module kunnen bijdragen aan verdieping van het inzicht in het Pad.

Het gegeven van de ‘innerlijke mens’ plaatst ons onmiddellijk voor onze tweevoudigheid; een toestand van zijn die heel intens kan worden ervaren. Want enerzijds zijn we de uiterlijke mens met ons eigen karakter, onze geneugten en gewoonten maar anderzijds zijn we ook de Andere-in-ons, de innerlijke mens die verlangt naar een hoger en puurder leven.

Het woord Pasen is afgeleid van Pascha of Pesach, het joodse paasfeest waarin de uittocht uit de slavernij in Egypte door de woestijn naar het beloofde land wordt herdacht. Het christelijke paasfeest is de herdenking van de opstanding van Jezus Christus na zijn kruisdood en wordt gevierd op de eerste zondag na de eerste volle maan in de lente. Het oorspronkelijke begrip ‘pascha’ betekent ‘over de drempel heenkomen’.

Een mens die op weg gaat om over de drempel te gaan, om zijn innerlijk paasfeest te gaan vieren, wordt zich steeds meer bewust van het feit dat hij deel heeft aan twee totaal verschillende werelden: de tijdruimtelijke wereld en de wereld van de ziel.

In symbolische en universele zin verwijzen zowel het joodse als het christelijke paasfeest naar processen van vernieuwing, transformatie en innerlijke bevrijding. Want het aankomen in het ‘beloofde land’ en de realisatie van de opstanding duiden beide op een hoge bestemming die de innerlijke mens kan bereiken: weer deel krijgen aan zijn oorspronkelijke zuivere leven.

Spirituele Pasen citaat.011

Het doorleven van deze processen wordt aangeduid als een ‘reis’, als een uittocht of exodus uit de slavernij van het materiële bestaan waardoor in de vergankelijke mens iets onvergankelijks tot ontwikkeling komt: de innerlijke mens. Het belangrijkste symbool van het paasfeest, het ei, is onder andere een universeel symbool voor wedergeboorte.

Het innerlijke paasfeest wordt al vele eeuwen vergeleken met de metamorfose van rups tot vlinder. De rups trekt zich terug op een gestelde tijd en spint zich in in een cocon, in iets dat wel wat lijkt op een ei. Ogenschijnlijk gebeurt er helemaal niets. Maar in werkelijkheid wordt alle materie waaruit de rups bestaat getransformeerd tot een totaal nieuw wezen.

De rups verandert niet maar wordt volkomen ontbonden en binnen in de cocon weer opgebouwd tot een totaal nieuw schepsel. En uit de cocon staat een kleurrijke vlinder op die niet meer gebonden is aan de aarde, maar zich in een heel nieuw levensdomein kan verheffen: de lucht.

Volgens het innerlijke christendom, dat ook bekend staat als het esoterische christendom en het gnostieke christendom, is ieder mens geroepen om door transformatie en transfiguratie het hogere leven in  zichzelf  en door middel van zichzelf te realiseren.

Want hoewel ons menselijke stoffelijke lichaam een zeer bijzonder en gespecialiseerd organisme is met latente spirituele vermogens, is het nu nog volledig afgestemd op het leven in de materiële wereld. Het heeft echter veel grotere mogelijkheden en is tot stand gekomen met een bijzonder doel, namelijk vruchtbare grond te zijn waarin het opstandingslichaam kan ontkiemen en groeien.

Het opstandingslichaam is het onstoffelijke voertuig waarmee de Andere-in-ons zich kan uitdrukken in zijn eigen domein, het niet-materiële ‘koninkrijk van de ziel’. In onze materiële wereld kan de ziel niet ademen en is daarin als ‘bijna-dood’. Maar de stem van de ziel weerklinkt in ons als een verlangen naar eenheid, vrijheid en liefde.

De universele symboliek van het ei drukt het universele weten van het ‘transformeren tot onsterfelijk leven’, het over de drempel gaan, uit. Het vieren van het jaarlijkse paasfeest is dan ook een uiterlijke vorm van een universeel spiritueel proces dat niet aan persoon of tijd gebonden is, maar dat in ieder mens kan plaatsvinden.

Citaat universele symboliek van het ei.017

De wijze waarop dit proces binnen het christendom wordt beschreven, onder andere in de vier evangeliën uit het Nieuwe Testament, is specifiek van toepassing op de periode waarin wij nu leven. Voor de meeste mensen is het levensverhaal van Jezus een historisch of mythisch verhaal en voor anderen heeft het zelfs geen enkele waarde meer. Maar de grondstructuur van de evangeliën stamt uit het domein van de ziel en met de juiste sleutels openen zij zich als uiterst nauwkeurige beschrijvingen van het proces van opbouw van het opstandingslichaam.

Het verhaal van Jezus is het verhaal van het aardse leven dat begint met de geboorte in Bethlehem en eindigt met de dood op Golgotha. Na een drievoudig proces, gesymboliseerd door drie dagen, volgt dan de opstanding in een nieuw, stralend lichaam.

De zonnegeest die rond het begin van onze jaartelling op aarde incarneerde in de sterfelijke mens Jezus, had de opdracht om als eerste entiteit het hele proces van opbouw van het opstandingslichaam in een sterfelijk lichaam te volvoeren. Alleen op deze wijze kon er een volkomen nieuwe weg  van bevrijding voor de mensheid worden vrijgemaakt, namelijk de mogelijkheid voor iedere sterfelijke mens om een zielelichaam te bouwen, in directe binding met de Christus-kracht, onafhankelijk van priesters of meesters.

De mens die het gnostiek-christelijke pad betreedt, is in spirituele zin dan ook een navolger van Jezus; iemand die in zichzelf de reis van Bethlehem naar Golgotha onderneemt. Een diep verlangen naar waarachtig menselijk leven en het herkennen van de eigen tweevoudigheid zijn voorwaarden voor zoeken naar ‘nieuw leven’. Alleen op die basis van diep verlangen ontstaat de bereidheid om op weg te gaan.

De voorbereiding op het gaan van het pad is intens en speelt zich af in ons dagelijks leven, ook al zijn we ons daarvan niet bewust. Het daadwerkelijke gaan van het spirituele pad begint met een omkering die wordt gesymboliseerd door de doop in water; de bewust gekozen initiële verbinding met de bevrijdende kracht. Want alleen door het maken van een bewuste keuze voor het innerlijke leven kan het pad worden betreden.

Door de waterdoop wordt Jezus, de innerlijke mens, verbonden met een hoge geestelijke kracht, de Christuskracht. Vanaf dat moment is hij Jezus de Christus.

Direct na de waterdoop wordt iedere leerling van de ziel geplaatst voor de belemmerende neigingen van de sterfelijke mens: bezitsdrang, machtsdrift en eerzucht. Deze worsteling, die een onvermijdelijke fase op het pad is, komt tot uitdrukking in het verhaal over de verzoekingen in de woestijn.

Na de overwinning op deze krachten gaat het proces verder. Jezus, de nieuwe innerlijke kracht, trekt rond, kiest discipelen en spreekt op de top van een berg de zogeheten Bergrede uit, waarin hij aanwijzingen voor hoger zieleleven aan ons bewustzijn overdraagt. Jezus onderwijst, vertelt gelijkenissen en geneest zieken. Tenslotte reist hij naar Jeruzalem, waar hij aanvankelijk met gejuich wordt ontvangen.

Dan volgen de tempelreiniging, het laatste avondmaal, de gevangenneming in de hof van Getsemane, de berechting, de kruisiging, de graflegging en uiteindelijk de opstanding. Een heel bijzonder aspect is het verraad door Judas Iskariot, het verraad dat moest plaatsvinden om het doel van de reis, de opstanding, mogelijk te maken.

Citaten Spirituele Pasen met boek.030

De week van Palmpasen tot Pasen staat in de christelijke traditie bekend als de stille week, de heilige week en de goede week. De komende acht dagen bieden de gelegenheid tot verdieping in de esoterische betekenissen van de genoemde verhalen, die openbaringen zijn van het christelijke inwijdingsmysterie. Jezus sprak daarover in gelijkenissen tot de menigte, maar openlijk tot zijn discipelen. In het evangelie van de heilige twaalven lezen we daarover:

En de discipelen kwamen en zeiden tot Jezus: ‘Waarom spreekt u tot de menigte in gelijkenissen?’ Hij antwoordde: ‘Omdat het u gegeven is de mysteriën van het hemelse koninkrijk te weten, maar hun is dat niet gegeven. Ik spreek daarom tot hen in gelijkenissen, omdat zij ziende niet zien en horende niet horen en het ook niet begrijpen. Gezegend zijn echter uw ogen, want zij zien, en uw oren, want zij horen, en uw hart, want het begrijpt.

Het evangelie van de heilige twaalven 40:1,3,5

We wensen je een goede week.

Bron: Spirituele Pasen en Pinksteren