Beschouwing 4

Spirituele Pasen 4: De innerlijke tempel reinigen
Beschouwing voor woensdagochtend voor Pasen

 

4 de innerlijke tempel reinigen

Het gnostieke pad is de weg die voert tot de opstanding van de innerlijke mens en leidt tot bevrijding van het wiel van geboorte en dood. Als in een mens het verlangen ontvlamt om dat pad te gaan, dan is dat verlangen een teken van het opvlammen van de goddelijke vonk, van het ontwaken van het christusbeginsel in het hart.

Dat verlangen is in de aanvang nog kwetsbaar en onstabiel, en als het innerlijke vlammetje, in het hart van de microkosmos, geen aandacht krijgt dan zal het spoedig doven. Want vanuit het dagelijkse leven komen veel impulsen op de mens af die de aandacht trekken en ons afleiden van dat wat opvlamde. De gnostieke bevrijdende weg kan alleen worden gegaan op basis van een ontwaakte geestvonk. Daarom wordt de leerling van de ziel aangeraden om ‘binnen te gaan in het middelpunt en op te gaan in de geest’.

Spirituele tradities zoals mysteriescholen zijn er om de mens in staat te stellen zijn verlangen naar heelwording levend te houden en hem de geestelijke voeding te verschaffen die nodig is voor de spirituele bewustwording en vernieuwing. Door een voortdurende gerichtheid op het hoge doel, die versterkt wordt in bijeenkomsten, vormen spirituele tradities een brandpunt van geestelijke energieën. Deze krachten vloeien vanuit dat brandpunt uit in een kracht-veld waarin de leden van de spirituele traditie kunnen ademen en waardoor de innerlijke mens in hen kan groeien.

Citaten Spirituele Pasen met boek.024

In veel spirituele scholen spelen tempels een essentiële rol. Een tempel is, als het goed is, meer dan een gebouw waar religieuze bijeenkomsten worden gehouden. Een waarachtige tempel is een brandpunt van spirituele kracht, een onzichtbaar reservoir van geestelijke energieën die steeds aangevuld worden en door een volgehouden gerichtheid in kracht toenemen.

Citaten Spirituele Pasen met boek.025

Een tempelgebouw kan alleen maar als werkelijke tempel, dus als spiritueel brandpunt, functioneren als het in alle opzichten rein wordt gehouden. Stoffelijk vuil, lawaai, afbrekende of wondende gedachten en aardse gerichtheden verstoren het uiterst gevoelige tempelveld en verzwakken het, of kunnen er zelfs toe leiden dat het zich geheel terugtrekt.

In dit licht wordt het begrijpelijk wat Jezus bedoelt als hij de veehandelaren en de geldwisselaars, die hij in de tempel van Jeruzalem aantreft, terecht wijst. Veel minder begrijpelijk is echter de wijze waarop Jezus, die wordt beschouwd als de incarnatie van de Universele Liefde, hier tekeer gaat. In hoofdstuk 71 van Het evangelie van de heilige twaalven lezen we:

Het joodse paasfeest was aanstaande en Jezus ging opnieuw van Bethanië naar Jeruzalem. Daar trof hij in de tempel handelaars aan die ossen en schapen en duiven verkochten, en ook zaten er geldwisselaars. Nadat hij van zeven touwen een zweep had gemaakt, joeg hij hen allemaal de tempel uit, bevrijdde de schapen, de ossen en de duiven, verstrooide het geld van de wisselaars en wierp de tafels omver.

Hij zei tegen hen: ‘Haal dit alles weg; maak van het huis van mijn vader geen handelsplaats. Staat er niet geschreven: Mijn huis is een gebedshuis voor alle volken? U hebt er echter een rovershol van gemaakt en het met alle soorten van gruwelen vervuld.’

Hij stond niet toe dat iemand een schaal met bloed door de tempel droeg of dat enig dier gedood werd. Toen herinnerden de leerlingen zich dat er geschreven stond: De ijver voor uw huis heeft mij verteerd.

Het evangelie van de heilige twaalven 71:1-4

Het gedrag dat Jezus hier vertoont is zo in tegenspraak met al het andere dat over hem geschreven is, dat je bijna zou denken dat dit verhaal niet authentiek is. Toch staat het in alle vier evangeliën in de Bijbel. In het verleden is de letterlijke interpretatie van het verhaal over de tempelreiniging door velen aangehaald om gewelddadig en agressief gedrag goed te praten.

Maar als we de innerlijke sleutel toepassen, dan toont zich een heel ander beeld. Het verhaal over de tempelreiniging is namelijk geen historisch verslag. Het verhaal van de tempelreiniging geeft, zuiver spiritueel beschouwd, informatie over de innerlijke weg aan de hand van beelden. De juiste sleutel is in het verhaal zelf te vinden. In hoofdstuk 71 van Het evangelie van de heilige twaalven lezen we verder:

De joden zeiden tegen hem: ‘Wat geeft u ons voor teken door het doen van deze dingen?’
Jezus antwoordde: ‘Ik zeg u nogmaals: vernietig deze tempel en in drie dagen zal ik hem laten herrijzen.’

Toen zeiden de joden: ‘Zesenveertig jaren heeft de bouw van deze tempel geduurd en u wilt hem in drie dagen oprichten?’

Maar hij sprak over de tempel van zijn lichaam. Toen hij later uit de dood was opgestaan, herinnerden de discipelen zich dat hij hun dit gezegd had, en zij geloofden de geschriften en het woord dat Jezus gesproken had.

Het evangelie van de heilige twaalven 71:5-6

Het woord ‘tempel’ wordt hier in zeer bijzondere zin gebruikt. Het verwijst niet alleen naar een gebouw voor religieuze bijeenkomsten maar ook naar de tempel van het lichaam, waarmee niet alleen het stoffelijke lichaam wordt bedoeld maar de gehele menselijke persoonlijkheid. De menselijke persoonlijkheid is een individu dat door middel van een stoffelijk lichaam in deze wereld denkend, voelend en handelend kan optreden.

Adam, de oorspronkelijke, onstoffelijke, goddelijke mens was een tempel van de geest. Door datgene dat ‘de val’ wordt genoemd, trokken de geestelijke krachten zich terug en werd de menselijke tempel ontwijd, krachteloos. In het geschonden microkosmische tempelgebouw woonden gedurende vele eeuwen ontelbare nieuwe persoonlijkheden die er allemaal hun sporen in achter lieten.

Dat gaat zo door tot er ooit een persoonlijkheid komt die ervaringsvol en krachtig genoeg is om op basis van een ontwaakte geestvonk de geschonden tempel, de microkosmos, in zijn ware functie te herstellen. Want de vonk van de geest is het spirituele brandpunt voor geestkracht, de microkosmos is het uitstralende krachtveld.

Dit proces van regeneratie kan zich daarom alleen dan voltrekken wanneer de geestvonk is ontvlamd en wanneer de persoonlijkheid bereid is een tempel van de Geest te worden en tot op het niveau van het stoffelijke lichaam te worden vergeestelijkt. Dit proces wordt transfiguratie genoemd; innerlijke tempelbouw, waarbij het opstandingslichaam tot stand komt.

De mens die zijn innerlijke roeping gaat volgen, zal daarom gereinigd worden van alles wat de instroming van spirituele kracht belemmert. Stap voor stap worden de op het aardse leven gerichte krachten losgebroken om nieuwe ruimte te maken voor spirituele kracht.

Een vloer kan zichzelf niet vegen en daarom worden al die reinigingen voltrokken door het geestelijke licht dat steeds sterker in de tempel van de betrokkene kan indalen. Als het christusprincipe in de mens is ontwaakt en de innerlijke Christus in hem een zekere kracht heeft verkregen, dan worden de zeven stralen in hem werkzaam. Deze stralen van de Zevengeest, gesymboliseerd door de zweep met zeven touwen, verbreken datgene in de mens wat zich niet harmonisch verhoudt tot het goddelijke leven.

Spirituele Pasen citaat.014

De sterker wordende lichtkrachten veroorzaken nogal wat consternatie in het leven van de gnostiek strevende mens. Vermeende zekerheden worden hem als het ware uit handen geslagen. De hebzucht, gesymboliseerd door de kooplieden en de geldwisselaars, wordt uit de innerlijke tempel gedreven.

Ook het schaapachtige kuddegedrag, waarbij zonder nadenken de weg van de meerderheid wordt gevolgd, moet plaats maken voor de zelfautoriteit. Want alleen op basis daarvan kan een mens het eigen leven de juiste richting geven met behulp van het innerlijke kompas. De schapen staan ook symbool voor die krachten in de mens die op zich helpend zijn voor het spirituele pad, maar in onwetendheid nog worden ingezet op het aardse vlak van leven.

En het is de kracht van de os om in gestage tred voort te gaan op een eenmaal ingeslagen weg, maar ook de os is nog in handen van de handelaren van deze aarde: onze bezitsdrang. De lichtkracht laat deze kracht vrij, buigt deze kracht om naar het hogere leven zodat het nieuwe pad met krachtige tred kan worden betreden.

Iedere mens kent wel het verlangen naar romantische liefde, de Venus-liefde. Dit verlangen wordt  gesymboliseerd door de duiven. Maar het menselijke hart is tot veel groter liefde in staat. Het hart is een tempel op zich, de woonplaats voor de Universele Liefde die alles en allen omvat. Als de duiven worden vrijgelaten uit de handen van de kooplieden, verheffen zij het hart tot de universele, alomvattende Liefde. Die universele Liefde is een hogere octaaf van de liefde van Venus en wordt gesymboliseerd door Uranus.

Iedere leerling van de ziel die weet te volharden op het gnostieke pad, maakt wel eens een periode mee waarin zijn leven een complete chaos lijkt omdat bijna alles wat hij onderneemt bij zijn handen afbreekt. Gelukkig is dat tijdelijk en leert hij herkennen dat het afbreken van belemmerende structuren nodig is om de nieuwe innerlijke tempel te bouwen. De rups moet eerst sterven voordat deze een vlinder kan worden. De ware leerling van de ziel laat dat in rust en vertrouwen gebeuren.

Jezus kondigde aan dat hij in drie dagen een nieuwe tempel zou bouwen en de evangeliën vertellen dat hij na drie dagen opstond uit de dood. Ook hier is weer de innerlijke sleutel van toepassing want de drie dagen die worden genoemd, duiden erop dat het proces drievoudig is. En dat komt tot uitdrukking in een bekend motto uit de zeventiende eeuw dat luidt:

Uit God worden wij geboren
In Jezus sterven wij
Door de heilige Geest worden wij wedergeboren

Bron: Spirituele Pasen en Pinksteren

Deze beschouwing is geïnspireerd op hoofdstuk 71 van Het evangelie van de heilige twaalven