Beschouwing 8

Spirituele Pasen 8: Bevrijding van de innerlijke mens
Beschouwing voor de ochtend van Paaszondag

 

8 de bevrijding van de innerlijke mens

De zeven fasen van het christelijke inwijdingsmysterie vinden hun bekroning in de glorievolle opstanding. De ziel heeft op de symbolische weg van Bethlehem tot Golgotha de natuurlijke weerstanden van zijn leerling, de uiterlijke mens, definitief overwonnen.

In de microkosmos is een onsterfelijk opstandingslichaam tot stand gekomen, waardoor deze bevrijd is van het wiel van geboorte en dood. De microkosmos is ‘geheeld’, beschikt weer over een instrumentarium om mee te werken aan de uitvoering van het goddelijke scheppingsplan.

Wat sterft in het proces dat de kruisiging wordt genoemd, is de invloed van de uiterlijke mens op de innerlijke mens. Wat vrijkomt uit zijn gevangenschap en werkelijk gaat leven, is de innerlijke mens. De ‘gekruisigde’ mens doet wat nodig is in de materiële wereld, met vol bewustzijn en volle toewijding aan zijn naasten, maar ook niet meer dan dat. Hij kent de wereld en laat zich er niet meer door gevangennemen. Zijn bewustzijn is evenwichtig, open, integer en licht en is zich voortdurend bewust van de levende Andere-in-hem.

Bij de kruisafname wordt de scheiding tussen het grove en het fijne definitief voltrokken. Deze scheiding tussen het stoffelijke lichaam en het opstandingslichaam werd al voorbereid in de hof van Getsemane. En op de opstandingsmorgen, de eerste dag van de week, ontdekken Maria Magdalena en twee andere vrouwen dat de steen voor het graf is weggerold.

Het graf ligt in de ‘hof van Jozef van Arimathea’. Jozef van Arimathea is symbool voor die mens die de spirituele tempel in zijn innerlijk heeft gebouwd, de beker heeft vervaardigd waarin het bloed van Christus kan worden opgevangen. Zijn hof is de microkosmos die op het gnostieke pad is vrijgemaakt van zijn gevangenschap in de materiële wereld.

Het evangelie van de heilige twaalven vertelt ons:

Bij het aanbreken van de eerste dag van de week, na afloop van de sabbat, ging Maria Magdalena met de specerijen die zij bereid had naar het graf. Zij was vergezeld van anderen. Onderweg zeiden zij tot elkaar: ‘Wie zal voor ons de steen voor de grafkelder wegrollen?’ Want hij was groot.

Toen zij echter bij het graf kwamen zagen zij dat de steen weggerold was. Want zie, er was een sterke aardbeving en er was een engel uit de hemel neergedaald die de steen van de deur had weggerold en erop zat. Zijn aangezicht was als een bliksem en zijn kleren waren wit als sneeuw.

Van angst sidderden de wachters en verstijfden als doden. De engel zei tegen de vrouwen: ‘Vreest niet, want ik weet dat u Jezus zoekt, die gekruisigd is. Hij is niet hier want hij is opgestaan, zoals hij zei. Komt, ziet de plaats waar de heer gelegen heeft. Gaat dan snel naar zijn discipelen en zegt hun dat hij uit de dood is opgestaan. Ziet, hij gaat u voor naar Galilea; daar zult u hem zien; ik heb het u gezegd.’

Zij gingen de grafkelder binnen waar zij het lichaam van Jezus niet aantroffen. Daarop liepen zij snel naar Simon Petrus en de andere discipel die Jezus liefhad en zeiden: ‘De heer is uit de grafkelder weggenomen en wij weten niet waar zij hem gelegd hebben.’

Haastig liepen ze naar de grafkelder. Toen zij naar binnen keken zagen zij de linnen doeken liggen. Maar de doek die zij om zijn hoofd gebonden hadden lag niet bij de linnen doeken maar was afzonderlijk opgerold”.

Het evangelie van de heilige twaalven 84:1-7

In de kerstnacht straalt de vijfpuntige ster, het pentagram, als belofte van de  komende bevrijde en onoverwinnelijke Mens boven de geboortegrot. Het kind ligt daarin in doeken gewikkeld. Op de opstandingsmorgen is die belofte werkelijkheid geworden: de doeken liggen er nog, maar het opstandingslichaam van de nieuwe mens is bevrijd uit de grafspelonk van zijn natuurwezen. Het graf is leeg.

Maar het Christusmysterie gaat verder: het opstandingslichaam blijft zolang het mogelijk is op vijf punten met het stoffelijke lichaam van de ‘leerling van de ziel’ verbonden: één punt op het hoofd, twee op beide handpalmen en twee op beide voeten. Deze stigmata vormen tezamen het stralende pentagram.

Net zoals de geboorte van Jezus geen eenmalige historische gebeurtenis is, is de opstanding niet een eenmalige gebeurtenis die misschien ooit heeft plaatsgevonden in één bijzonder mensenleven …. eenmaal in een mensheidsperiode. Het zijn gebeurtenissen die in een mens plaatsvinden zodra zijn of haar tijd daar rijp voor is. De opstanding, het binnentrekken in het beloofde land na de exodus uit Egypte, is al vele duizenden jaren aan de gang. De opstanding is het letterlijke over de drempel trekken, het Pascha, het ware Paasfeest.

En waar alles met onzichtbare draden aan alles is verbonden, is de opstanding niet voor één enkel mens maar, maar voor de mensheid en voor de aarde. Elk mens die het nieuwe lichaam in zichzelf weet te bouwen, een Jozef van Arimathea is in dienstbaarheid aan de ziel, draagt direct en concreet bij aan de opstanding van wereld en mensheid. Mensendienst krijgt zo een heel andere dimensie, de onzichtbare dimensie van het innerlijk koninkrijk.

Maar opstanding kan met studie niet dichterbij gebracht worden, opstanding vindt plaats in het nu en niet in een verleden dat bestudeerd kan worden. En als we proberen het te begrijpen, dan worden we geconfronteerd met onze ‘gesneden beelden’. Hardnekkige beelden die we als volk vanuit de veruiterlijkte christelijke cultuur of vanuit onze familietraditie hebben meegekregen.

Opstanding is altijd aan de gang en het zou kunnen zijn dat je er iets van herkent als je erover leest of hoort, alsof er al iets daarvan in jezelf aanwezig is. Door de eeuwen heen werd dat bedoeld met ‘eerstehands kennis’, gnosis.

weldadige nieuwe werkelijkheid spirituele Pasen en Pinksteren.019

De opstanding is een fase in de ontwikkeling van de mensheid en ligt als een nieuwe atmosfeer, als een weldadige nieuwe werkelijkheid om ieder van ons heen. Elke dag ademen we de opstanding in. Zij is daar al oneindig lange tijd, en zij is daar omdat zij bij de mens hoort. Zij is er absoluut één mee, met die mens, zij is zijn morgen en vandaag. Willen we een beschrijving van de opstanding dan is zij: ‘Vol verwachting, vol heerlijkheid, reinheid, klaarte, Mens zijn.’

Spirituele Pasen citaat.018

De Mens kan opstaan. Je kunt vandaag de opstanding proeven, ondergaan. Zij wordt niet geleerd in scholen of in cursussen. Zij hoort bij de morgen, bij de dageraad, bij de levende ethers die om je heen cirkelen en die je inademt om te leven. De opstanding is het bestaansrecht van de mens en hoort bij je geboorterecht. Reikhalzend, zo zegt het Bijbelwoord, wordt er uitgezien, door de gehele schepping, naar het ‘openbaar worden van de zonen van God’; naar de opstanding dus.

Herken je haar – die tinteling van leven, van belofte, die als het ware het bestaan doordringt om elke cel ervan te laten vibreren in haar eigen licht -, wel, dan is er nog niets gebeurd. Maar wel dit, dat je de wezensgrond van je bestaan hebt ervaren. Daarmee heeft de mens een eerste teug, de eerste dronk van werkelijke, levende gnosis geproefd. En dan zal deze dronk naar meer smaken.

Niemand is in staat je tegen te houden als je het werkelijke leven wilt proeven. Niemand kan je verhinderen als je de poorten voor het wonder wilt openen. Niemand kan het wegrollen van het rotsblok tegenhouden waarachter de mens van de grootheid begraven ligt; op het moment dat de kracht van het innerlijk zieleleven wil vrij breken uit het rotsgraf kan de natuur haar niet vasthouden.

De poorten voor het wonder.018

De opstanding is dé reden voor het bestaan van de mens. Zij maakt de essentie van de mens uit; zij geeft zijn leven glans, kracht en innerlijke moed. Nochtans: de mens moet haar zelf vinden, moet zelf wensen. De nieuwe atmosfeer is er, zij is er altijd  en zij is je geboorterecht als mens. Soms proef je die, en dan is het als een lenteochtend in de Paastijd, fris, verkwikkend, huiverend van ingehouden leven. Het is een belofte, je weet het als een innerlijk ervaren, innerlijk kennen, als gnosis.

Deze slotbeschouwing van de module ‘Spirituele Pasen’ is geïnspireerd op de hoofdstukken 84 en 85 van Het evangelie van de heilige twaalven

Spirituele pasen themamiddag in Utrecht 2e paasdag 2017.017

KLIK VOOR MEER INFORMATIE OVER DE THEMAMIDDAG SPIRITUELE PASEN

2 gedachten over “Beschouwing 8

  1. Marieke van Nieuwkuyk

    Dank voor de prachtige inspiratiebron in de afgelopen Goede Week en deze eerste Paasdag!!
    Hulde aan de samenstellers!
    Tot Pinksteren!
    Marieke van Nieuwkuyk

    Reageren

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *